Mệnh đề quan hệ (Relative Clauses) là một trong những chủ điểm ngữ pháp quan trọng trong tiếng Anh, thường xuất hiện trong giao tiếp, các bài kiểm tra ngữ pháp và kỳ thi IELTS. Việc sử dụng thành thạo mệnh đề quan hệ giúp người học kết nối thông tin, tránh lặp từ và xây dựng những câu văn tự nhiên, mạch lạc hơn.
Vậy mệnh đề quan hệ là gì? Có những loại mệnh đề quan hệ nào? Cách sử dụng các đại từ who, whom, which, that, whose ra sao?
Trong bài viết này, IELTS Fighter sẽ giúp bạn hệ thống toàn bộ kiến thức về mệnh đề quan hệ, từ định nghĩa, công thức, ví dụ cụ thể đến các lưu ý và lỗi sai thường gặp.
1. Mệnh đề quan hệ là gì?
1.1. Định nghĩa mệnh đề quan hệ
Mệnh đề quan hệ (Relative Clause), còn được gọi là mệnh đề tính ngữ (Adjective Clause), là một mệnh đề phụ dùng để bổ nghĩa cho một danh từ hoặc cụm danh từ đứng trước nó.
Mệnh đề quan hệ cung cấp thêm thông tin về người, vật, địa điểm, thời gian hoặc sự việc được đề cập trong câu.
Mệnh đề quan hệ thường được bắt đầu bằng:
- Đại từ quan hệ (Relative Pronouns): Who, whom, whose, which, that.
- Trạng từ quan hệ (Relative Adverbs): Where, when, why.
Ví dụ 1:
The girl who is wearing a red dress is my sister.
(Cô gái đang mặc chiếc váy đỏ là chị/em gái của tôi.)
Phân tích:
- The girl: Danh từ được bổ nghĩa.
- Who: Đại từ quan hệ thay thế cho the girl.
- Who is wearing a red dress: Mệnh đề quan hệ.
- Is my sister: Phần vị ngữ chính của câu.
Mệnh đề who is wearing a red dress giúp xác định cô gái được nhắc đến.
Ví dụ 2:
I bought a book which explains English grammar.
(Tôi đã mua một cuốn sách giải thích ngữ pháp tiếng Anh.)
Trong câu này:
- A book: Danh từ được bổ nghĩa.
- Which: Đại từ quan hệ thay thế cho a book.
- Which explains English grammar: Mệnh đề quan hệ bổ nghĩa cho a book.
1.2. Vai trò của mệnh đề quan hệ
Mệnh đề quan hệ có ba vai trò quan trọng trong tiếng Anh:
Thứ nhất, bổ sung thông tin cho danh từ.
My brother, who lives in London, is a doctor.
(Anh trai tôi, người đang sống ở London, là bác sĩ.)
Thứ hai, xác định rõ đối tượng được nhắc đến.
The students who study hard usually get good grades.
(Những học sinh chăm chỉ thường đạt điểm cao.)
Ở đây, mệnh đề quan hệ giúp xác định nhóm học sinh đang được nói đến.
Thứ ba, kết hợp hai câu đơn thành một câu phức.
Câu ban đầu:
- I met a woman. (Tôi đã gặp một người phụ nữ.)
- She works for Google. (Cô ấy làm việc cho Google.)
Câu kết hợp:
I met a woman who works for Google.
(Tôi đã gặp một người phụ nữ làm việc cho Google.)
Nhờ sử dụng mệnh đề quan hệ, câu văn trở nên ngắn gọn và tự nhiên hơn.
2. Công thức mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh
2.1. Công thức tổng quát
Mệnh đề quan hệ thường đứng ngay sau danh từ hoặc cụm danh từ mà nó bổ nghĩa.
Công thức 1: Đại từ quan hệ làm chủ ngữ
S + V + N + Who/Which/That + V + …
Trong đó:
- S: Chủ ngữ.
- V: Động từ.
- N: Danh từ được bổ nghĩa.
- Who/Which/That: Đại từ quan hệ làm chủ ngữ trong mệnh đề phụ.
Ví dụ: I know a teacher who speaks five languages.
(Tôi biết một giáo viên có thể nói năm ngôn ngữ.)
Công thức 2: Đại từ quan hệ làm tân ngữ
S + V + N + Who/Whom/Which/That + S + V + …
Ví dụ: The movie that we watched yesterday was interesting.
(Bộ phim mà chúng tôi xem hôm qua rất thú vị.)
Trong câu trên, that là tân ngữ của động từ watched.
Đại từ quan hệ làm tân ngữ có thể được lược bỏ trong mệnh đề quan hệ xác định:
The movie we watched yesterday was interesting.
Công thức 3: Đại từ quan hệ chỉ sở hữu
N + Whose + N + V + …
Ví dụ: I know a girl whose father is a famous writer.
(Tôi biết một cô gái có bố là nhà văn nổi tiếng.)
Công thức 4: Trạng từ quan hệ
N + Where/When/Why + S + V + …
Ví dụ: This is the restaurant where we first met.
(Đây là nhà hàng nơi chúng tôi gặp nhau lần đầu.)
Lưu ý: Đây là những mẫu cấu trúc cơ bản. Vị trí và chức năng của mệnh đề quan hệ trong câu có thể thay đổi tùy theo thành phần được bổ nghĩa.
3. Các đại từ quan hệ trong tiếng Anh
Đại từ quan hệ là thành phần quan trọng giúp kết nối mệnh đề phụ với danh từ đứng trước.
3.1. Who – Đại từ quan hệ chỉ người
Cách dùng: Who được sử dụng để thay thế cho danh từ chỉ người, thường đóng vai trò chủ ngữ trong mệnh đề quan hệ. Trong tiếng Anh hiện đại, who cũng có thể đóng vai trò tân ngữ.
Công thức: N (chỉ người) + Who + V + …
Ví dụ:
1. The man who is talking to my father is a doctor. (Người đàn ông đang nói chuyện với bố tôi là bác sĩ.)
2. The students who study English every day make good progress. (Những học sinh học tiếng Anh mỗi ngày tiến bộ tốt.)
3. The woman who helped me yesterday is very kind. (Người phụ nữ đã giúp tôi hôm qua rất tốt bụng.)
Lưu ý: Khi who làm chủ ngữ của mệnh đề quan hệ, không được lược bỏ who nếu giữ nguyên cấu trúc mệnh đề đầy đủ.
3.2. Whom – Đại từ quan hệ chỉ người làm tân ngữ
Cách dùng: Whom thay thế cho danh từ chỉ người và đóng vai trò tân ngữ của động từ hoặc giới từ trong mệnh đề quan hệ.
Công thức: N (chỉ người) + Whom + S + V + …
Ví dụ:
1. The woman whom I met yesterday is a teacher. (Người phụ nữ mà tôi gặp hôm qua là giáo viên.)
2. The man whom she invited to the party is her colleague. (Người đàn ông mà cô ấy mời đến bữa tiệc là đồng nghiệp của cô ấy.)
3. The student whom the teacher praised was very happy. (Học sinh được giáo viên khen rất vui.)
Lưu ý:
- Whom thường xuất hiện trong văn phong trang trọng.
- Trong giao tiếp thông thường, who có thể thay thế whom khi làm tân ngữ.
- Có thể lược bỏ whom trong mệnh đề quan hệ xác định khi nó không đứng ngay sau giới từ.
Ví dụ: The woman (whom) I met yesterday is a teacher.
3.3. Which – Đại từ quan hệ chỉ vật
Cách dùng: Which được sử dụng để thay thế cho danh từ chỉ đồ vật, động vật hoặc sự việc. Which có thể đóng vai trò chủ ngữ hoặc tân ngữ trong mệnh đề quan hệ.
Công thức: N (chỉ vật) + Which + V + …; hoặc N (chỉ vật) + Which + S + V + …
Ví dụ:
1. The book which is on the table belongs to me. (Cuốn sách ở trên bàn là của tôi.)
2. The laptop which I bought last month is very expensive. (Chiếc máy tính xách tay mà tôi mua tháng trước rất đắt.)
3. The movie which we watched last night was exciting. (Bộ phim chúng tôi xem tối qua rất hấp dẫn.)
Lưu ý: Which có thể được lược bỏ khi làm tân ngữ trong mệnh đề quan hệ xác định.
Ngoài ra, which còn có thể bổ nghĩa cho toàn bộ nội dung của mệnh đề phía trước.
Ví dụ: He passed the exam, which made his parents happy.
(Anh ấy đã vượt qua kỳ thi, điều này khiến bố mẹ anh ấy vui mừng.)
3.4. That – Đại từ quan hệ chỉ người hoặc vật
Cách dùng: That có thể thay thế cho who, whom hoặc which trong nhiều trường hợp thuộc mệnh đề quan hệ xác định.
Công thức: N + That + V + …; hoặc N + That + S + V + …
Ví dụ:
1. The boy that won the competition is my friend. (Cậu bé chiến thắng cuộc thi là bạn tôi.)
2. The dress that she bought yesterday is beautiful. (Chiếc váy cô ấy mua hôm qua rất đẹp.)
3. The house that they built is very modern. (Ngôi nhà họ xây rất hiện đại.)
Lưu ý:
- That không được dùng để mở đầu mệnh đề quan hệ không xác định.
- Không dùng that ngay sau giới từ được đưa lên trước đại từ quan hệ.
- That có thể bị lược bỏ khi làm tân ngữ trong mệnh đề quan hệ xác định.
3.5. Whose – Đại từ quan hệ chỉ sở hữu
Cách dùng: Whose được sử dụng để diễn tả mối quan hệ sở hữu giữa danh từ được bổ nghĩa và một người hoặc vật khác.
Công thức: N + Whose + N + V + …
Ví dụ:
1. The girl whose mother is a teacher is my classmate. (Cô gái có mẹ là giáo viên là bạn cùng lớp của tôi.)
2. I know a man whose son studies abroad. (Tôi biết một người đàn ông có con trai đang du học.)
3. They live in a house whose roof is painted red. (Họ sống trong một ngôi nhà có mái được sơn màu đỏ.)
Lưu ý: Whose có thể dùng cho cả người và vật, không chỉ riêng người. Ngoài ra, whose không được thay thế trực tiếp bằng who’s vì who’s là dạng viết tắt của who is hoặc who has.
4. Các trạng từ quan hệ trong tiếng Anh
Bên cạnh các đại từ quan hệ, tiếng Anh còn sử dụng trạng từ quan hệ để đề cập đến địa điểm, thời gian và lý do.
4.1. Where – Trạng từ quan hệ chỉ nơi chốn
Cách dùng: Where được dùng để bổ nghĩa cho danh từ chỉ địa điểm, với ý nghĩa như in which, at which hoặc to which tùy ngữ cảnh.
Công thức: N (chỉ nơi chốn) + Where + S + V + …
Ví dụ:
1. This is the school where I studied. (Đây là ngôi trường nơi tôi từng học.)
2. The city where she was born is very beautiful. (Thành phố nơi cô ấy sinh ra rất đẹp.)
3. That is the café where we first met. (Đó là quán cà phê nơi chúng tôi gặp nhau lần đầu.)
Lưu ý: Không phải cứ gặp danh từ chỉ địa điểm là dùng where. Nếu đại từ quan hệ đóng vai trò chủ ngữ hoặc tân ngữ trực tiếp thì cần dùng which hoặc that.
So sánh:
- This is the house where I live. (Đây là ngôi nhà nơi tôi sống.)
- This is the house which I bought. (Đây là ngôi nhà mà tôi đã mua.)
4.2. When – Trạng từ quan hệ chỉ thời gian
Cách dùng: When được dùng để bổ nghĩa cho danh từ chỉ thời gian như day, year, time, moment, period.
Công thức: N (chỉ thời gian) + When + S + V + …
Ví dụ:
1. I remember the day when we first met. (Tôi nhớ ngày chúng ta gặp nhau lần đầu.)
2. Summer is the season when many people go on holiday. (Mùa hè là mùa nhiều người đi du lịch.)
3. There was a time when I wanted to become a doctor. (Đã có thời gian tôi muốn trở thành bác sĩ.)
Lưu ý: Trong một số trường hợp, when có thể được thay bằng giới từ kết hợp với which, ví dụ the day on which we met.
4.3. Why – Trạng từ quan hệ chỉ lý do
Cách dùng: Why thường được sử dụng sau danh từ reason để diễn tả lý do của một hành động hoặc sự việc.
Công thức: The reason + Why + S + V + …
Ví dụ:
1. I don’t know the reason why she left early. (Tôi không biết lý do tại sao cô ấy rời đi sớm.)
2. The reason why he failed the exam was his lack of preparation. (Lý do anh ấy trượt kỳ thi là do thiếu sự chuẩn bị.)
3. That is the reason why I decided to study English. (Đó là lý do tôi quyết định học tiếng Anh.)
Lưu ý: Trong nhiều trường hợp, why có thể được lược bỏ sau reason.
Ví dụ: The reason I called you was to ask for help.
(Lý do tôi gọi cho bạn là để nhờ giúp đỡ.)
5. Phân loại mệnh đề quan hệ trong tiếng Anh
Mệnh đề quan hệ được chia thành hai loại chính: mệnh đề quan hệ xác định và mệnh đề quan hệ không xác định.
5.1. Mệnh đề quan hệ xác định (Defining Relative Clauses)
Định nghĩa: Mệnh đề quan hệ xác định cung cấp thông tin cần thiết để xác định người, vật hoặc sự việc đang được đề cập. Nếu bỏ mệnh đề này, ý nghĩa của câu có thể trở nên không rõ ràng hoặc thay đổi đáng kể.
Công thức: N + Who/Whom/Which/That/Whose + …; hoặc N + Where/When/Why + …
Ví dụ:
1. The man who lives next door is a doctor. (Người đàn ông sống cạnh nhà là bác sĩ.)
2. The book that you lent me is interesting. (Cuốn sách bạn cho tôi mượn rất thú vị.)
3. The restaurant where we had dinner was excellent. (Nhà hàng nơi chúng tôi ăn tối rất tuyệt.)
Đặc điểm:
- Không dùng dấu phẩy để tách mệnh đề quan hệ xác định khỏi danh từ được bổ nghĩa.
- Có thể sử dụng that thay cho who, whom, which trong nhiều trường hợp.
- Có thể lược bỏ đại từ quan hệ nếu đại từ đó đóng vai trò tân ngữ và không đứng ngay sau giới từ.
5.2. Mệnh đề quan hệ không xác định (Non-defining Relative Clauses)
Định nghĩa: Mệnh đề quan hệ không xác định cung cấp thông tin bổ sung về người hoặc vật đã được xác định rõ. Nếu loại bỏ mệnh đề này, câu vẫn giữ được thông tin cốt lõi và có thể hiểu độc lập.
Công thức: N, + Who/Whom/Which/Whose + … + ,
Dấu phẩy thứ hai được dùng khi mệnh đề quan hệ nằm giữa câu. Nếu mệnh đề ở cuối câu, chỉ cần dấu phẩy đứng trước mệnh đề.
Ví dụ:
1. My father, who is 55 years old, is a businessman. (Bố tôi, người 55 tuổi, là một doanh nhân.)
2. Hanoi, which is the capital of Vietnam, attracts many tourists. (Hà Nội, thủ đô của Việt Nam, thu hút nhiều khách du lịch.)
3. Anna, whose brother works in London, is my colleague. (Anna, người có anh trai làm việc ở London, là đồng nghiệp của tôi.)
Đặc điểm:
- Thường được ngăn cách với phần còn lại của câu bằng dấu phẩy.
- Không được sử dụng that để thay thế cho who hoặc which.
- Không được lược bỏ đại từ quan hệ.
- Có thể sử dụng các trạng từ quan hệ như where và when khi phù hợp.
5.3. Phân biệt hai loại mệnh đề quan hệ
| Tiêu chí | Mệnh đề xác định | Mệnh đề không xác định |
| Chức năng | Xác định đối tượng được đề cập | Cung cấp thông tin bổ sung |
| Dấu phẩy | Không sử dụng để tách mệnh đề | Có sử dụng |
| Dùng that | Có thể | Không |
| Lược bỏ đại từ quan hệ | Có thể nếu làm tân ngữ | Không |
| Bỏ toàn bộ mệnh đề | Có thể làm thay đổi thông tin cốt lõi | Thông tin chính vẫn được giữ lại |
Ví dụ so sánh:
The students who studied hard passed the exam.
(Những học sinh chăm chỉ đã vượt qua kỳ thi.)
→ Mệnh đề xác định: Nói về nhóm học sinh đã chăm chỉ học tập.
The students, who studied hard, passed the exam.
(Các học sinh, vốn đã học rất chăm chỉ, đã vượt qua kỳ thi.)
→ Mệnh đề không xác định: Người nói đề cập đến một nhóm học sinh đã được xác định và bổ sung thông tin rằng họ học chăm chỉ.
Hai câu có dấu phẩy khác nhau nhưng hàm ý cũng khác nhau.
6. Cách rút gọn mệnh đề quan hệ
Rút gọn mệnh đề quan hệ giúp câu văn trở nên ngắn gọn, tự nhiên và đa dạng hơn, đặc biệt hữu ích trong IELTS Writing.
Tuy nhiên, không phải mọi mệnh đề quan hệ đều có thể rút gọn theo cùng một cách. Người học cần chú ý đến ý nghĩa chủ động, bị động và cấu trúc của câu.
6.1. Rút gọn bằng V-ing
Cách dùng: Sử dụng cụm phân từ hiện tại (V-ing) để rút gọn một số mệnh đề quan hệ mang nghĩa chủ động.
Công thức thường gặp: N + Who/Which/That + Be + V-ing → N + V-ing
Ví dụ:
The girl who is standing over there is my sister.
→ The girl standing over there is my sister.
(Cô gái đang đứng đằng kia là chị/em gái của tôi.)
Students who live near the university can walk to class.
→ Students living near the university can walk to class.
(Những sinh viên sống gần trường đại học có thể đi bộ đến lớp.)
6.2. Rút gọn bằng V3/ed
Cách dùng: Sử dụng cụm quá khứ phân từ để rút gọn mệnh đề quan hệ mang nghĩa bị động khi cấu trúc và ý nghĩa cho phép.
Công thức thường gặp: N + Who/Which/That + Be + V3/ed → N + V3/ed
Ví dụ:
The book which was written by George Orwell is famous.
→ The book written by George Orwell is famous.
(Cuốn sách được viết bởi George Orwell rất nổi tiếng.)
The products which are made in Vietnam are exported worldwide.
→ The products made in Vietnam are exported worldwide.
(Các sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam được xuất khẩu trên toàn thế giới.)
6.3. Rút gọn bằng To V
Cách dùng: Cấu trúc to + V thường được sử dụng sau một số danh từ có chứa số thứ tự, so sánh nhất hoặc những từ như the first, the last, the only khi phù hợp về nghĩa.
Công thức thường gặp: N + Who/Which/That + V → N + To V
Ví dụ:
She was the first person who arrived at the meeting.
→ She was the first person to arrive at the meeting.
(Cô ấy là người đầu tiên đến cuộc họp.)
He is the only student who passed the exam.
→ He is the only student to pass the exam.
(Anh ấy là học sinh duy nhất vượt qua kỳ thi.)
Lưu ý: Không thể tự động thay mọi mệnh đề quan hệ bằng V-ing, V3/ed hoặc To V. Cần kiểm tra sự tương ứng về nghĩa, thời gian và quan hệ chủ động – bị động trước khi rút gọn.
7. Những lưu ý quan trọng khi sử dụng mệnh đề quan hệ
7.1. Không dùng That trong mệnh đề quan hệ không xác định
Sai: My brother, that lives in London, is a doctor.
Đúng: My brother, who lives in London, is a doctor.
(Anh trai tôi, người sống tại London, là bác sĩ.)
Trong mệnh đề quan hệ có dấu phẩy mang tính bổ sung thông tin, không dùng that làm đại từ quan hệ.
7.2. Không lược bỏ đại từ quan hệ khi làm chủ ngữ
Sai: The man lives next door is a teacher.
Đúng: The man who lives next door is a teacher.
(Người đàn ông sống bên cạnh là giáo viên.)
Tuy nhiên, khi đại từ quan hệ đóng vai trò tân ngữ trong mệnh đề xác định, việc lược bỏ có thể được chấp nhận.
Ví dụ: The book (that) I bought yesterday is interesting.
(Cuốn sách tôi mua hôm qua rất thú vị.)
7.3. Chú ý sử dụng dấu phẩy
Dấu phẩy quyết định cách hiểu của mệnh đề quan hệ.
My brothers who live in London are engineers.
(Những người anh/em trai của tôi sống ở London là kỹ sư.)
→ Câu này xác định nhóm anh/em trai sống ở London.
My brothers, who live in London, are engineers.
(Các anh/em trai tôi, những người sống ở London, là kỹ sư.)
→ Câu này bổ sung thông tin về các anh/em trai đã được xác định.
Do đó, sử dụng sai dấu phẩy có thể làm thay đổi ý nghĩa của câu.
7.4. Không nhầm lẫn Who, Whom và Whose
| Từ | Chức năng | Ví dụ |
| Who | Chỉ người, thường làm chủ ngữ | The boy who won the prize |
| Whom | Chỉ người, làm tân ngữ | The man whom I met |
| Whose | Chỉ sở hữu | The girl whose bag was lost |
Mẹo ghi nhớ:
- Who: Ai, người mà.
- Whom: Người mà, ở vị trí tân ngữ.
- Whose: Của ai, của người/vật mà.
7.5. Chú ý vị trí của giới từ
Trong một số cấu trúc trang trọng, giới từ có thể được đặt trước đại từ quan hệ.
The woman whom I spoke to was very friendly.
→ The woman to whom I spoke was very friendly.
(Người phụ nữ mà tôi trò chuyện cùng rất thân thiện.)
Lưu ý:
- Sau giới từ được đặt ở đầu mệnh đề quan hệ, dùng whom cho người và which cho vật.
- Không dùng that ngay sau giới từ trong cấu trúc này.
- Trong văn phong thông thường, giới từ thường đứng ở cuối mệnh đề quan hệ.
7.6. Chú ý sự hòa hợp giữa chủ ngữ và động từ
Động từ trong mệnh đề quan hệ cần phù hợp với danh từ hoặc cụm danh từ mà đại từ quan hệ thay thế.
The student who studies hard gets good grades.
(Học sinh chăm chỉ đạt điểm tốt.)
The students who study hard get good grades.
(Những học sinh chăm chỉ đạt điểm tốt.)
Ở ví dụ đầu, who thay thế cho danh từ số ít the student, nên dùng studies. Ở ví dụ sau, who thay thế cho the students, nên dùng study.
7.7. Không lặp lại chủ ngữ hoặc tân ngữ đã được thay thế
Sai: The woman who she works here is my aunt.
Đúng: The woman who works here is my aunt.
(Người phụ nữ làm việc ở đây là dì tôi.)
Sai: The book that I bought it yesterday is interesting.
Đúng: The book that I bought yesterday is interesting.
(Cuốn sách tôi mua hôm qua rất thú vị.)
Trong các câu trên, who và that đã đảm nhiệm vai trò ngữ pháp tương ứng, vì vậy không được thêm she hoặc it để lặp lại thành phần đó.
7.8. Ưu tiên That trong một số cấu trúc thường gặp
Trong mệnh đề quan hệ xác định, that thường được ưu tiên sử dụng sau những từ như:
- Đại từ bất định: all, everything, anything, nothing.
- Cấu trúc so sánh nhất.
- Số thứ tự: the first, the second, the last.
- Một số cụm chứa the only.
Ví dụ:
Everything that he said was true.
(Mọi điều anh ấy nói đều là sự thật.)
This is the best movie that I have ever seen.
(Đây là bộ phim hay nhất tôi từng xem.)
She is the only person that understands me.
(Cô ấy là người duy nhất hiểu tôi.)
Lưu ý: Đây chủ yếu là những xu hướng sử dụng phổ biến trong ngữ pháp truyền thống, không phải quy tắc bắt buộc trong mọi trường hợp. Các đại từ quan hệ khác vẫn có thể đúng tùy ngữ cảnh và văn phong.
8. Bài tập mệnh đề quan hệ có đáp án
Bài tập 1: Điền đại từ hoặc trạng từ quan hệ phù hợp
Điền who, whom, whose, which, that, where, when hoặc why vào chỗ trống.
1. The woman ______ lives next door is a nurse.
2. This is the book ______ I bought yesterday.
3. The boy ______ father is a doctor is my friend.
4. I remember the day ______ we first met.
5. The restaurant ______ we had dinner was excellent.
6. The student ______ the teacher praised is very talented.
7. The reason ______ she left early remains unknown.
8. The laptop ______ is on the desk belongs to me.
Bài tập 2: Nối câu bằng mệnh đề quan hệ
1. I met a girl. She speaks three languages.
2. This is the house. My grandfather built it.
3. I visited a city. I was born there.
4. The man is my uncle. His car was stolen.
5. She bought a dress. It was very expensive.
Bài tập 3: Rút gọn mệnh đề quan hệ
1. The man who is standing near the window is my teacher.
2. The book which was published last year became a bestseller.
3. She was the first student who finished the test.
4. The people who are waiting outside are my colleagues.
5. The products which are manufactured here are exported worldwide.
Đáp án
Bài tập 1:
1. Who/That
2. Which/That (hoặc lược bỏ)
3. Whose
4. When
5. Where
6. Whom/Who/That (hoặc lược bỏ)
7. Why
8. Which/That
Bài tập 2:
1. I met a girl who speaks three languages.
2. This is the house which my grandfather built.
3. I visited the city where I was born.
4. The man whose car was stolen is my uncle.
5. She bought a dress which was very expensive.
Bài tập 3:
1. The man standing near the window is my teacher.
2. The book published last year became a bestseller.
3. She was the first student to finish the test.
4. The people waiting outside are my colleagues.
5. The products manufactured here are exported worldwide.
9. Câu hỏi thường gặp về mệnh đề quan hệ
9.1. Mệnh đề quan hệ có mấy loại?
Mệnh đề quan hệ được chia thành hai loại chính: mệnh đề quan hệ xác định (Defining Relative Clauses) và mệnh đề quan hệ không xác định (Non-defining Relative Clauses).
9.2. Khi nào được lược bỏ đại từ quan hệ?
Đại từ quan hệ có thể được lược bỏ khi đóng vai trò tân ngữ trong mệnh đề quan hệ xác định, trừ trường hợp nó đứng ngay sau giới từ.
Không được lược bỏ đại từ quan hệ làm chủ ngữ nếu vẫn giữ nguyên cấu trúc mệnh đề đầy đủ.
9.3. Which và That khác nhau như thế nào?
Which thường được sử dụng để chỉ vật và có thể xuất hiện trong cả mệnh đề quan hệ xác định lẫn không xác định.
That có thể chỉ người hoặc vật trong mệnh đề quan hệ xác định, nhưng không được dùng để mở đầu mệnh đề quan hệ không xác định.
9.4. Khi nào dùng Who và Whom?
Who thường được sử dụng làm chủ ngữ, còn whom làm tân ngữ trong mệnh đề quan hệ.
Trong tiếng Anh thông dụng, who cũng thường được sử dụng thay whom khi làm tân ngữ.
9.5. Làm thế nào để học mệnh đề quan hệ hiệu quả?
Người học nên bắt đầu với cách phân biệt chức năng của who, whom, which, that, whose, where, when, why. Sau đó, luyện kết hợp hai câu đơn thành câu phức, xác định các trường hợp sử dụng dấu phẩy và thực hành rút gọn mệnh đề quan hệ.
Việc luyện tập thường xuyên bằng các ví dụ thực tế sẽ giúp bạn sử dụng cấu trúc này tự nhiên và chính xác hơn.
Kết luận
Mệnh đề quan hệ là một trong những cấu trúc ngữ pháp quan trọng giúp người học diễn đạt thông tin rõ ràng, liên kết câu mạch lạc và nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh.
Để sử dụng thành thạo mệnh đề quan hệ, bạn cần nắm vững định nghĩa, công thức, chức năng của các đại từ và trạng từ quan hệ, cách phân biệt mệnh đề xác định và không xác định, cũng như những nguyên tắc rút gọn thường gặp.
Đặc biệt, trong IELTS Writing và Speaking, việc sử dụng mệnh đề quan hệ linh hoạt, chính xác và phù hợp ngữ cảnh sẽ giúp người học thể hiện khả năng vận dụng các cấu trúc câu phức đa dạng.
